انواع فن و کاربرد آنها در برج خنک کننده

یکی از مهمترین قطعات درون برج خنک کننده فن می باشد. فن در برج خنک کننده توسط الکتروموتور به چرخش در می آید. محاسبه اندازه فن برج خنک کننده و انتخاب نوع جنس فن برج خنک کننده احتیاج به تخصص و تجربه دارد.

فن دستگاهی است که جریانی از سیال یا هوا را از خود عبور می دهد. این عبور از طریق پره ها و تیغه هایی است که هوا در آن جریان دارد. به این تیغه ها اصطلاحا پروانه گفته می شود و توسط موتور که در محفظه خاصی قرار دارد گردش می کند تا اشیا خارجی به آن وارد نشود. در برج خنک کننده اغلب فن ها با الکتروموتور کار می کنند ولی منابع دیگری مانند موتورهای هیدرولیکی یا احتراق داخلی نیز برای این منظور وجود دارند. در برج خنک کننده فن ها جریان هوا با حجم بالا و فشار پایین تولید می کنند برخلاف کمپرسورها که در حجم کم و فشار بالا تولید جریان می کنند.

کاربرد فن: فن ها در کنترل هوای ساختمان و دمای آسایش انسان، خنک کاری سیستم های تهویه مطبوع همچون برج خنک کننده، استخراج بخار، کشاورزی (جدا کردن کاه از دانه غلات)، از بین بردن گرد و خاک (جاروبرقی) و… نقش مهمی دارند.

انواع فن:
سه نوع فن اصلی وجود دارد:
- فن جریان محوری که هوا در امتداد محور فن حرکت می کند.
- فن گریز از مرکز که از پروانه دوار برای گرش هوا استفاده می کند
- فن جریان متقاطع

فن جریان محوری

فن های جریان محوری پره هایی دارند که هوا را به موازات محور چرخش تیغه ها به حرکت در می آورند. این مدل از فن ها کاربرد فراوانی دارند از فن های کوچک موتورها گرفته تا فن های بزرگ به کار رفته در تونل باد. فن جریان محوری ارزان و سبک می باشد از این رو در تهویه مطبوع، برج خنک کننده و هواکش های صنعتی کاربرد زیادی دارد. قطر این فن ها از ۳۰۰ – ۴۰۰ میلی متر تا ۱۸۰۰-۲۰۰۰ میلی متر بوده و تا فشار ۸۰۰ پاسکال کار می کنند.

انواع فن جریان محوری عبارتند از پروانه ای، لوله محوری، پره محوری

فن پروانه ای:
- جریان هوای بالایی را در فشار کم تولید می کند.
- به دلیل فشار پایین به کانال متصل نمی شود.
- به خاطر ساختمان ساده اش ارزان است.
- اگر در پشت بام نصب شود بیشترین کارایی را دارد.
- می تواند جریان هوای معکوس ایجاد کند که در تهویه مطبوع کاربرد دارد.

فن لوله محوری:
نسبت به فن پروانه ای فشار بالاتر و کارکرد بهتری دارد.
برای فشارهای متوسط با جریان بالا مناسب است.

فن پره محوری:
- برای فشارهای متوسط رو به بالا مناسب است.
- می تواند در زمان کم به سرعت دلخواه برسد. و قابلیت تولید جریان در جهت معکوس را دارد.
- مناسب جهت اتصال مستقیم به شفت موتور
- در صورتی که مجهز به ایرفول باشد تا %۸۵ راندمان دارد.

فن سانتریفیوژ (گریز از مرکز):
- از این فن اغلب به عنوان قفس سنجابی یا فن اسکرول نام برده می شود. این فن دارای یک جز متحرک به نام پروانه است که از طریق محور به مجموعه تیغه ها متصل است. فن سانتریفوژ هوا را به درون خود می کشد و با چرخش تیغه ها آن را به شدت به بیرون می راند(نیروی گریز از مرکز)، در تیغه ها سرعت در انتهای پره افزایش یافته و به فشار تبدیل می شود.
- این فن ها قادر به کار در فشارهای بالا هستند و در شرایط سخت عملیاتی، درجه حرارت بالا، و کثیفی محل و رطوبت می توانند خوب کار کنند.

فن جریان متقاطع:
فن مماسی یا جریان متقاطع گاهی به عنوان فن لوله ای نیز شناخته می شود. این نوع فن به طور گسترده در تهویه مطبوع کاربرد دارد. فن های جریان متقاطع متشکل از پره خمیده به جلوست که درون یک محفظه گردابی قرار گرفته است. جریان اصلی در سر تا سر پروانه حرکت می کند و به تیغه ها برخورد می کند و فشار را بالا می برند. در برج خنک کننده (برج خنک کن) جریان متقاطع از این نوع فن استفاده می شود.